Beta-karoten a ryzyko raka płuc u palaczy

Treść

Mechanizm i kontekst: Beta-karoten należy do grupy karotenoidów (barwników roślinnych o kolorach od żółtego do czerwonego). W przypadku osób palących papierosy, suplementacja beta-karotenu może działać pro-oksydacyjnie, zwiększając ryzyko nowotworu płuc.
Dane z badań (metaanaliza z 2008 r.):
- Analiza objęła ponad 100 000 pacjentów.
- U obecnych palaczy suplementacja beta-karotenu zwiększa ryzyko raka płuc o 30%.
- U byłych palaczy nie odnotowano znaczącego wzrostu ryzyka.
- Kluczowa dawka w badaniach: 20–30 mg na dobę.
Przeliczenie na źródła naturalne:
- Suplementy: często zawierają 15 mg w kapsułce (2 kapsułki = 30 mg, co spełnia próg ryzyka).
- Marchew: 100 g zawiera ok. 9 mg beta-karotenu. Zatem 250 g marchewki dziennie (bez innych źródeł) osiąga próg ryzyka.
- Źródła: marchew, słodkie ziemniaki, czerwona papryka, brzoskwinie, melony, grejpfruty, śliwki, szparagi.
Wniosek kliniczny: Ryzyko dotyczy głównie suplementacji w czystej postaci. Wpływ beta-karotenu z pokarmów (gdzie obecne są inne antyoksydanty i mikroelementy) jest niepewny, ale ze względu na brak pełnego bezpieczeństwa, zalecana ostrożność.