Dieta niskowęglowodanowa: Krótkotrwała korzyść vs. długofalowe ryzyko

Treść

Dieta niskowęglowodanowa (niska zawartość węglowodanów) jest skuteczna w krótkim okresie, ale długotrwałe stosowanie zwiększa ryzyko śmiertelności i chorób.

  • Mechanizm krótkotrwałej skuteczności: W krajach rozwiniętych (w tym w Polsce) dieta jest naturalnie wysokowęglowodanowa (chleb, ziemniaki, makarony). Ograniczenie węglowodanów działa jako “krótka przeciwwaga” do szkodliwej diety wysokowęglowodanowej, szybko obniżając masę ciała, glukozę i poprawiając profil lipidowy.
  • Ryzyko długofalowe (badanie kohortowe, 204 825 uczestników, średni okres obserwacji 6 lat):
    • Zwiększenie ryzyka zgonu ze wszystkich przyczyn o 32%.
    • Zwiększenie ryzyka zgonu z powodu chorób sercowo-naczyniowych o 50%.
    • Zwiększenie ryzyka zgonu z powodu chorób naczyń mózgowych o 50,1%.
    • Zwiększenie ryzyka zgonu z powodu chorób nowotworowych o 36%.
  • Ryzyko długofalowe (metaanaliza, ~500 000 uczestników z 9 badań):
    • Zwiększenie ryzyka zgonu ze wszystkich przyczyn o 22%.
    • Zwiększenie ryzyka zgonu z powodu chorób serca o 13%.
    • Zwiększenie ryzyka zgonu z powodu raka o 8%.
  • Skuteczność odchudzania: Po 12 miesiącach dieta niskowęglowodanowa nie różni się istotnie od diety niskotłuszczowej ani diety z ograniczeniem kalorii. Nie ma znaczenia wzorzec genotypowy ani wyjściowe wydzielanie insuliny.
  • Dawka węglowodanów:
    • Poniżej 40% energii z węglowodanów: zwiększone ryzyko zgonu.
    • Powyżej 70% energii z węglowodanów: zwiększone ryzyko zgonu.
    • 50–55% energii z węglowodanów: najniższe ryzyko zgonu (zależność w kształcie litery U).
  • Zalecenie: Dieta niskowęglowodanowa może być stosowana krótko (np. 3 miesiące rocznie) w celu poprawy parametrów metabolicznych, ale nie jest dietą na całe życie. Długoterminowo zalecana jest dieta śródziemnomorska.

Powiązane