Gorączka jako mechanizm obronny organizmu
Treść
- Gorączka to ewolucyjnie ukształtowany mechanizm obronny, a nie tylko objaw choroby.
- Wzrost temperatury ciała hamuje namnażanie się patogenów:
- Wirus polio: przy temperaturze 40–41°C namnażanie się wirusa hamowane jest ponad 200 razy.
- Bakterie w płynach ustrojowych: podwyższona temperatura przyspiesza ich rozpad.
- Przykłady z natury:
- Fasola zwykła podczas zakażeń grzybiczych podnosi temperaturę struktur o 2°C.
- Legwany brązowe zarażone bakterią Aeromonas w 75% przypadków wybierają podniesienie temperatury ciała o 2°C, co oznacza dla nich przetrwanie lub wymarcie gatunku.
- Zbijanie gorączki w zakresie 38–42°C jest niekorzystne:
- W grypie zmniejszanie gorączki zwiększa śmiertelność o ponad 5%.
- Eksperyment na królikach zarażonych wirusem:
- Króliki z obniżoną gorączką (kwasem acetylosalicylowym): śmiertelność 70%.
- Króliki z naturalną gorączką: śmiertelność 16%.
- W zakresie 43–45°C dowody są mieszane:
- W przypadku sepsy (np. Staphylococcus aureus) przy temperaturze ~44°C obniżenie gorączki może zwiększyć przeżywalność.
- Gorączka i sepsa często występują razem, wprowadzając organizm w stan krytyczny.
- Mechanizmy obronne podczas gorączki:
- Białka szoku cieplnego (HSP) aktywne już od 38°C:
- Chronią większość białek w komórce oraz DNA.
- Regulacja układu immunologicznego:
- Komórki układu immunologicznego wyłapują patogeny i przenoszą je do węzłów chłonnych.
- Komórki prezentujące antygeny skanują wirusy/bakterie i przekazywają informację do wytworzenia specyficznych przeciwciał.
- W trakcie gorączki sprawniej pracują komórki NK (natural killer) oraz makrofagi.
- Niszczenie wirusów przebiega sprawniej dzięki podniesieniu temperatury przez organizm (nie przez zewnętrzne podgrzewanie).
- Substancje zbijające gorączkę nie hamują szybkości namnażania się wirusów i bakterii.
Powiązane
- goraczka
- bialka-szoku-cieplnego
- uklad-immunologiczny
- sepsa
- wirus-polio
- komorki-nk
- makrofagi
- komorki-prezentujace-antygeny