Likopen: Mechanizmy, Źródła i Profilaktyka Chorób Nowotworowych

Treść

Definicja i właściwości: Likopen to jasnoczerwony barwnik o silnych właściwościach antyoksydacyjnych, przewyższający ponad dwukrotnie aktywność beta-karotenu i luteiny w neutralizacji wolnych rodników.
Najlepsze źródło: Najbogatszym źródłem jest pomarańczowy pomidor, a nie czerwony. Zawiera on likopen w konfiguracji cis (naturalnej), podczas gdy czerwone pomidory zawierają go w formie trans (utlenionej).
Biodostępność: Likopen z pomarańczowych pomidorów ma biodostępność około 8 razy wyższą niż z czerwonych (badanie z 2015 r.: 47% vs 4,9% absorpcji frakcyjnej).
Mechanizm kumulacji: Likopen gromadzi się w tkankach gruczołowych (prosta, piersi), co tłumaczy jego skuteczność w profilaktyce nowotworów tych narządów.
Dawka skuteczna: Około 9–21 mg dziennie skutecznie obniża ryzyko raka prostaty.
Wpływ na raka prostaty: Badanie 46 tys. mężczyzn wykazało 30% niższe ryzyko rozwoju raka prostaty przy regularnym spożyciu likopenu (min. 2x w tygodniu) w porównaniu do sporadycznego.
Wpływ na raka piersi: Wysoki poziom likopenu we krwi u kobiet (badanie >7000 osób) wiązał się z niższym wskaźnikiem występowania raka piersi.
Inne nowotwory: Zmniejsza ryzyko raka trzustki i jelita grubego (ze względu na obecność gruczołów w tych narządach).