Mechanizm działania kofeiny i wpływ na układ nerwowy
- Mechanizm: Kofeina działa jako antagonisty receptorów adenozyny. Adenozyna normalnie hamuje aktywność mózgu i serca; jej blokada przez kofeinę powoduje efekt przeciwny – pobudzenie.
- Czujność i reakcja: Skrócenie czasu reakcji o 10% (potwierdzone w testach logicznego myślenia).
- Praca zmianowa: Dawka ok. 800 mg kofeiny utrzymuje wydajność i bezpieczeństwo u pracowników nocnych zmian (badanie na 20 pracownikach sił specjalnych).
- Senność: Dawka ≥100 mg (ok. 1 szklanka) opóźnia uczucie senności.
- Nastroj: Dawka ok. 200 mg na dobę poprawia nastrój.
- Tolerancja: Organizm przyzwyczaja się do regularnego spożycia; sporadyczne picie daje silniejszy efekt pobudzający niż regularne.
- Pamięć: Kofeina zmniejsza zmęczenie przy powtarzaniu zadań i poprawia zdolność przypominania (efekt trwający kilka godzin, stąd picie przed nauką jest skuteczne).
- Ból głowy: Kofeina ma właściwości przeciwbólowe (wzmacnia działanie paracetamolu i kwasu acetylosalicylowego). Nagłe odstawienie kofeiny u osób nawykowych powoduje ból głowy (objawy odstawienne).
Powiązane