Mechanizmy metaboliczne i hormonalne postu
Treść
Post (w tym post przerywany) wywołuje szereg zmian fizjologicznych, które są trudniejsze do osiągnięcia poprzez zwykłe diety redukcyjne (deficyt kaloryczny).
- Redukcja masy ciała i tkanki tłuszczowej:
- Nie wymaga liczenia kalorii ani restrykcyjnych diet.
- Wystarczy np. jeden dzień postu na dwa dni regularnego jedzenia, lub stosowanie okna żywieniowego (np. 12:00–20:00).
- Mechanizm: normalizacja poziomu insuliny. Insulina odpowiada za odkładanie tłuszczu; jej obniżenie podczas postu przerywa ten proces.
- Wrażliwość na insulinę:
- Post zwiększa wrażliwość komórek na insulinę.
- Skutkuje to zminimalizowaniem ryzyka chorób związanych z insulinoopornością: cukrzyca typu 2, stłuszczenie wątroby, zespół policystycznych jajników (PCOS), choroby układu sercowo-naczyniowego, otyłość.
- Autofagia:
- Aktywacja procesu usuwania uszkodzonych lub źle działających komórek.
- Zwiększa potencjał energetyczny zdrowych komórek, poprawia ich pracę i adaptację do warunków stresowych.
- Hormon wzrostu (GH):
- Zwiększa się wydzielanie hormonu wzrostu.
- Korzyści: ułatwia spalanie tkanki tłuszczowej, przyspiesza rozbudowę masy mięśniowej (istotne dla osób aktywnych fizycznie).
- Profil lipidowy i homocysteina:
- Poprawa poziomu trójglicerydów i cholesterolu.
- Skuteczna redukcja poziomu homocysteiny (aminokwas niebiałkowy).
- Homocysteina uczestniczy w formowaniu się blaszki miażdżycowej; jej obniżenie jest kluczowe w profilaktyce chorób serca i naczyń.
- Krzepnięcie krwi:
- Normalizacja parametrów krzepnięcia krwi, co przekłada się na redukcję ryzyka chorób układu krążenia, w tym udaru.