Podstawy diety ketogenicznej: mechanizmy i założenia

Treść

  • Definicja i historia: Dieta ketogeniczna (ketogenna) to model żywieniowy stosowany od ponad 100 lat, pierwotnie w leczeniu padaczki (zastosował ją Russell Wilder w latach 20. XX wieku). Obecnie popularna ze względu na redukcję wagi.
  • Makroskładniki:
    • Tłuszcze: do 75% dziennego jadłospisu.
    • Białka: do 20%.
    • Węglowodany: praktycznie całkowita eliminacja.
  • Mechanizm działania (Ketoza):
    • Wyczerpanie zapasów glukozy w organizmie.
    • Wątroba rozpoczyna produkcję ciał ketonowych z tłuszczu.
    • Ciała ketonowe stają się paliwem dla organizmu.
    • Kluczowe rozróżnienie: Ketoza żywieniowa (bezpieczna, małe stężenie ciał ketonowych, brak zmiany pH krwi) jest odróżniana od kwasicy ketonowej (stan zagrażający życiu, ekstremalnie duże stężenie ciał ketonowych, obniżenie pH krwi), która jest powikłaniem cukrzycy.
  • Zalecane źródła tłuszczów:
    • Tłuste ryby i owoce morza (makrela, śledź, krewetki).
    • Tłuszcze roślinne wysokiej jakości: oliwa z oliwek, olej kokosowy, olej MCT.
    • Mięso nieprzetworzone (indyk, wątroba, boczek, wołowina).
    • Jajka, sery, masło, orzechy, awokado.
    • Warzywa niskowęglowodanowe (brokuł, ogórek, szpinak, jarmuż, cukinia, sałata).
    • Owoce niskowęglowodanowe (maliny, jagody, jeżyny).
  • Zalecane płyny: Woda oraz roztwory elektrolitów (szczególnie sód i potas), co jest kluczowe w pierwszych dniach diety, gdy organizm traci najwięcej wody.
  • Ograniczenia: Należy unikać tłuszczów trans (utwardzonych olejów roślinnych, margaryny), które zaburzają profil lipidowy, prowadzą do otyłości, insulinooporności i miażdżycy.

Powiązane