Skuteczność badań przesiewowych (Test na krew utajoną i kolonoskopia)

Treść

Badania przesiewowe są kluczowe dla wczesnego wykrycia, ponieważ 3 na 4 osoby przed 50. rokiem życia dowiadują się o raku w stadium zaawansowanym.

Test na krew utajoną w kale (FOBT):

  • Badanie hemoglobiny w wypróżnieniach (niewidocznej gołym okiem).
  • Wynik ujemny: Prawdopodobieństwo braku raka wynosi 99,6%.
  • Wynik dodatni: Wymaga wykonania kolonoskopii. Nie oznacza to automatycznie raka – krew mogą dawać polipy, hemoroidy czy stan zapalny.
  • Zalecenie: Warto wykonać przynajmniej raz po 45. roku życia.

Kolonoskopia:

  • Posiada przewagę nad większością badań, ponieważ nie tylko wykrywa raka, ale mu zapobiega.
  • Wykrywa polipy, które w ciągu ~10 lat mogą przekształcić się w raka.
  • Lekarz usuwa polip od razu podczas badania.
  • Jeśli rak zostanie wykryty wcześnie (przed wyjściem poza jelito), 9 na 10 osób żyje ponad 5 lat.

Programy NFZ (refundowane):

  • Wiek 50–65 lat: Bezpłatna kolonoskopia bez skierowania.
  • Wiek 40–49 lat: Kolonoskopia dostępna, jeśli w rodzinie (rodzic, rodzeństwo, dziecko) wystąpił rak jelita grubego.
  • Po 50. roku życia: Bezpłatny test na krew utajoną w kale w ramach programu “Moje Zdrowie”.

Powiązane

  • program-moje-zdrowie
  • polipy-jelita-grubego
  • hemoroidy-vs-rak-jelita