Skuteczność badań przesiewowych (Test na krew utajoną i kolonoskopia)
Treść
Badania przesiewowe są kluczowe dla wczesnego wykrycia, ponieważ 3 na 4 osoby przed 50. rokiem życia dowiadują się o raku w stadium zaawansowanym.
Test na krew utajoną w kale (FOBT):
- Badanie hemoglobiny w wypróżnieniach (niewidocznej gołym okiem).
- Wynik ujemny: Prawdopodobieństwo braku raka wynosi 99,6%.
- Wynik dodatni: Wymaga wykonania kolonoskopii. Nie oznacza to automatycznie raka – krew mogą dawać polipy, hemoroidy czy stan zapalny.
- Zalecenie: Warto wykonać przynajmniej raz po 45. roku życia.
Kolonoskopia:
- Posiada przewagę nad większością badań, ponieważ nie tylko wykrywa raka, ale mu zapobiega.
- Wykrywa polipy, które w ciągu ~10 lat mogą przekształcić się w raka.
- Lekarz usuwa polip od razu podczas badania.
- Jeśli rak zostanie wykryty wcześnie (przed wyjściem poza jelito), 9 na 10 osób żyje ponad 5 lat.
Programy NFZ (refundowane):
- Wiek 50–65 lat: Bezpłatna kolonoskopia bez skierowania.
- Wiek 40–49 lat: Kolonoskopia dostępna, jeśli w rodzinie (rodzic, rodzeństwo, dziecko) wystąpił rak jelita grubego.
- Po 50. roku życia: Bezpłatny test na krew utajoną w kale w ramach programu “Moje Zdrowie”.
Powiązane
- program-moje-zdrowie
- polipy-jelita-grubego
- hemoroidy-vs-rak-jelita