Tłuszcze trans: rozróżnienie źródła i mechanizmów działania
Treść
- Tłuszcze trans syntetyczne (szkodliwe): Powstają w procesie uwodornienia (hydrogenacji) lub wielokrotnego smażenia tłuszczów (np. w frytkach, chipsach, fast foodach, margarynie).
- Mechanizm szkodliwości tłuszczów trans syntetycznych:
- Zaburzają równowagę cholesterolu.
- Zwiększają ryzyko miażdżycy, zawału serca, udaru i choroby niedokrwiennej serca.
- Powodują insulinooporność i nadwagę.
- Zaburzają płodność (u mężczyzn i kobiet) oraz zwiększają ryzyko endometriozy.
- Mogą prowadzić do nadciśnienia i wzrostu ryzyka nowotworów (pierś, prostata, jelito grube).
- Mechanizm korzystności tłuszczów trans naturalnych (kwas wakcenowy):
- Nie mają negatywnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy.
- Zmniejszają ryzyko rozwoju raka jelita grubego, jamy ustnej i piersi.
- Kwas wakcenowy wbudowuje się w błony komórek nowotworowych, zmieniając ich fizjologię i powodując śmierć komórki (działanie przeciw rakotwórcze).
- Dowód naukowy: Badanie z 2014 roku potwierdza bezpośrednie działanie przeciw rakotwórcze kwasu trans-wakcenowego na komórki gruczolakoraka sutka człowieka.
- Zasady etykietowania i spożycia:
- Maksymalna zalecana zawartość tłuszczów trans w dziennej diecie to 1% zapotrzebowania na kalorie (ok. 2 g dla diety 2000 kcal).
- Producenci nie mają obowiązku podawania dokładnej ilości tłuszczów trans.
- Czerwone flagi na etykiecie: słowa „utwardzony”, „uwodorniony”, „częściowo uwodorniony” (częściowe uwodornienie = powstawanie tłuszczów trans).
Powiązane