Trójglicerydy: Ryzyko zdrowotne, przyczyny podwyższenia i metody obniżania
Treść
Trójglicerydy (TG) są groźniejsze dla zdrowia niż cholesterol. Nadmiar TG powoduje zniszczenia w organizmie trudne do porównania z czymkolwiek innym. Co trzeci człowiek ma nadmiar TG i nie wie o tym.
Ryzyka zdrowotne nadmiaru TG:
- Blokują działanie hormonu sytości (leptyny) w mózgu → pomimo jedzenia wciąż czujemy głód (badanie: “trójglicerydy indukują oporność na leptynę w barierze krew-mózg”).
- Zwiększają ryzyko miażdżycy poprzez zwiększenie lepkości osocza krwi → upośledzenie przepływu mikrokrążenia → nasilenie interakcji między utlenionym cholesterololem a ścianą naczyń.
- TG powyżej 200 mg/dl znacząco zwiększają ryzyko niedokrwiennego udaru mózgu.
- Silnie związane ze stłuszczeniem wątroby (niealkoholowe stłuszczenie wątroby).
- Związane z jaskrą (pacjenci z jaskrą mają wyższe średnie TG).
- Zaburzenia erekcji u mężczyzn w wieku 20-70 lat.
- Związane z patogenezą raka płuc, tarczycy, prostaty i nowotworów narządów płciowych.
- Rażąco niski poziom TG też stwarza ryzyko.
Czynniki podnoszące TG:
- Otyłość (więcej komórek magazynujących tłuszcz → więcej wolnych kwasów tłuszczowych → więcej TG).
- Siedzący tryb życia.
- Niedobór witaminy D (niezależny czynnik prognostyczny podwyższonego TG u dzieci).
- Niedoczynność tarczycy, cukrzyca typu 2, palenie (wystarczy kilka sztuk papierosów dziennie), nadużywanie alkoholu, OK, leki na nadciśnienie, leki na stany zapalne/depresyjne.
Metody obniżania TG:
- Utrata masy ciała o 5-10% obniża TG o 20%.
- Unikanie tłuszczów trans (częściowo utwardzony/ uwodorniony olej roślinny na etykiecie).
- Omega-3 (EPA/DHA): każdy dodatkowy gram obniża TG o 5-10%. 2-4 g dziennie obniża TG o ok. 45 mg/dl.
- Oleje tłoczone na zimno, spożywane na surowo (bogate w wielonienasycone kwasy tłuszczowe): 4 g oleju z wiesiołka obniża TG o ok. 37 mg/dl; 10 g oleju lnianego dziennie obniża TG o ok. 85 mg/dl.
- Orzechy (30 g, 3-4 razy w tygodniu): włoskie, migdały, pistacje, orzeszki ziemne, laskowe.
- Nasiona lnu i chia.
- Błonnik rozpuszczalny (10-15 g babki płesznik dziennie obniża TG o ok. 19 mg/dl). Przyjmować z >2 l wody.
- Czosnek (600-2400 mg sproszkowanego dziennie lub 1 ząbek surowy dziennie obniża TG o ok. 12 mg/dl).
- Regularna aktywność fizyczna, ćwiczenia aerobowe (wzrost tętna).
Powiązane
- trojglicerydy
- miazdzyca
- stluszczenie-watroby
- jaskra
- omega-3
- blonnik-rozpuszczalny
- czosnek
- witamina-d
- otylosc
- cukrzyca-typu-2
- niedoczynnosc-tarczycy
- tluszcze-trans
- leptyna
- udar-mozgu
- rak
- erekcja
- oleje-tloczone-na-zimno
- orzechy
- babka-plesznik
- cwiczenia-aerobowe