Witamina D: Magazyn vs. Biodostępność

Treść

Mechanizm transportu: Witamina D w krwiobiegu jest w 90% związana z białkiem DBP (D-binding protein), w 9-10% z albuminą, a tylko 3% stanowi wolna, biodostępna frakcja, która wchodzi do komórek (mięśni, jelit, serca, układu odpornościowego).
Błąd diagnostyczny: Badanie na 25(OH)D mierzy „magazyn” (stan konta bankowego), a nie „gotówkę” (dostępność dla tkanek). Osoba z normą laboratoryjną może mieć niedobór biodostępnej witaminy D, jeśli ma wysokie stężenie DBP.
Wpływ genetyki: Badanie z New England Journal of Medicine (2085 osób) wykazało, że osoby z niższym poziomem DBP mają proporcjonalnie więcej wolnej witaminy D, mimo niższego wyniku laboratoryjnego.
Objawy niedoboru biodostępnej witaminy D: Ból pięt przy wstawaniu, ból pleców, nogi jak z waty, zadyszka przy schodach, częste infekcje zimą, poranna sztywność stawów.
Zalecenia suplementacji w zależności od stężenia DBP:
- DBP > 500 mg/l: 2000–4000 IU/dobę (cel: 40–50 ng/ml). Przy otyłości: 4000–6000 IU/dobę.
- DBP 250–500 mg/l (norma): do 2000 IU/dobę (cel: 30–50 ng/ml).
- DBP < 250 mg/l: ok. 1500 IU/dobę (cel: 50 ng/ml).
Kofaktory: Magnez (podstawa aktywacji) oraz witamina K2 (szczególnie przy posiłkach bogatych w tłuszcze).
Czas reakcji: Po zmianie dawki witaminy D badanie wykonuje się dopiero po 3 miesiącach.
Ryzyko: Mega dawki (np. 100 000 IU/dobę) mogą uszkadzać nerki.

Powiązane